W dobie dynamicznego rozwoju technologii, sztuczna inteligencja staje się kluczowym tematem w debacie o przyszłości języka. Czy generatywne modele językowe stanowią dla nas szansę, czy raczej zagrożenie? To pytanie było centralnym punktem dyskusji podczas jubileuszowej, dziesiątej Poznańskiej Debaty o Języku im. prof. Tadeusza Zgółki.

Jubileuszowa debata o języku w Poznaniu

W ramach wydarzenia, które miało miejsce w poznańskim Centrum Kultury Zamek, zgromadzili się naukowcy i eksperci z dziedziny językoznawstwa, aby przedyskutować wpływ sztucznej inteligencji na polszczyznę. Wśród panelistów znaleźli się m.in. dr hab. Dorota Marquardt, prof. Piotr Pęzik oraz dr hab. Agnieszka Bielska-Brodziak, a moderatorem dyskusji był dr Tomasz Rożek. Debata odbyła się pod patronatem Miasta Poznania oraz Rady Języka Polskiego, a także była tłumaczona na polski język migowy, co podkreśla jej inkluzywność.

Rewolucja w komunikacji: szanse i wyzwania

Podczas spotkania, prezydent Poznania, Jacek Jaśkowiak, zwrócił uwagę na rewolucyjny wpływ sztucznej inteligencji na język i komunikację. Podkreślił, że choć AI może wydawać się zagrożeniem dla ludzkiej kreatywności i indywidualności, warto traktować tę technologię jako okazję do nauki i eksploracji nowych możliwości. Sztuczna inteligencja, jako rozbudowany system oparty na danych, oferuje nieznane dotąd perspektywy, ale jednocześnie stawia przed nami pytania o przyszłość naszego języka.

Mechanizmy nauki języka przez AI

Uczestnicy debaty analizowali, jak sztuczna inteligencja przyswaja język. Modele językowe, znane jako generatywne, wykorzystują ogromne ilości danych tekstowych, by „rozumieć” i tworzyć wypowiedzi. Jak zauważyli eksperci, AI uczy się na podstawie semantyki dystrybucyjnej, co oznacza, że potrafi rozpoznawać znaczenie słów w różnych kontekstach. Jednak w przeciwieństwie do ludzi, modele te są ograniczone do zapamiętywania jedynie ostatnich interakcji, co kontrastuje z ludzką zdolnością adaptacji i nauki w czasie rzeczywistym.

Wpływ AI na relacje międzyludzkie

Rozmowy z modelami AI zaczynają przypominać dialogi z żywymi osobami, co niesie za sobą nowe wyzwania. Prof. Agnieszka Bielska-Brodziak wskazała na różnice emocjonalne między komunikacją z AI a interakcjami międzyludzkimi. Modele językowe, mimo swojej zaawansowanej technologii, nie potrafią zastąpić złożoności ludzkich emocji i osobistych doświadczeń, które wpływają na komunikację.

Lokalne inicjatywy: PLLuM i Bielik

Podczas debaty poruszono również temat znaczenia polskich modeli językowych, takich jak PLLuM i Bielik. Eksperci podkreślali, że rozwój tych modeli jest kluczowy dla zachowania językowej tożsamości. Wykorzystując obcojęzyczne bazy danych, naukowcy starają się dostosować modele do specyfiki polszczyzny, co ma ogromne znaczenie dla użytkowników języka polskiego. Modele te umożliwiają m.in. poprawne pisanie maili czy tworzenie specyficznych tekstów, takich jak pisma urzędowe.

Perspektywy i dylematy etyczne

W kontekście sztucznej inteligencji pojawiają się także liczne pytania etyczne i prawne. Jakie są granice wykorzystania AI w twórczości? Czy system edukacji jest przygotowany na takie zmiany technologiczne? Eksperci wskazywali na braki w obecnych regulacjach prawnych, które nie nadążają za szybkim rozwojem AI. Prof. Agnieszka Bielska-Brodziak zaznaczyła, że obecne narzędzia regulacyjne mogą być niewystarczające w obliczu tak wielkiego eksperymentu społecznego.

Podsumowując, debata w Poznaniu ukazała zarówno potencjał, jak i wyzwania związane z użyciem sztucznej inteligencji w kontekście języka. Kluczowe pozostaje pytanie, jak efektywnie i etycznie korzystać z tych narzędzi, aby wspierały one rozwój, a nie zagrażały naszemu językowi i kulturze.

Źródło: Urząd Miasta Poznania